Taran of Prydain

Regelmatig krijg ik de vraag waar toch die naam Taran of Prydain vandaan komt. Ik gebruik deze nickname al heel lang en het voordeel is dat bijna niemand deze kent. En dus ook niet kiest. Maar misschien is het dan nu tijd om eens uit te leggen waar hij vandaan komt.
Wie mij een beetje kent, weet dat ik een Disneyfan bent. En het is dus ook geen verrassing dat deze naam uit een Disneyfilm komt. In 1985 verscheen Taran en de Toverketel (in het engels The Black Caudron). Ik was toch een klein jochie van 7 en had zo’n panini plaatjesboek van de film. Ook heb ik het verhaal als strip gevolgd in de Donald Duck. Maar de film zien? Nee. Dat heeft tot 1997 geduurd. En tot die tijd was hij in mijn belevenis gevormd tot één van mijn favoriete films. Betekent dit ook dat het de beste Disneyfilm is? Daar kan ik heel kort over zijn. Nee. Taran en de Toverketel heeft wel een bijzondere geschiedenis binnen Disney en waarschijnlijk zijn er een hoop mensen die de film liever vergeten. En mede daardoor heeft de film waarschijnlijk een onbedoelde cultstatus gekregen.
Hoe zit dit dan. Tijdens de productie van Taran en de Toverketel, begin jaren 80, ging het niet goed met het bedrijf Disney. De creativiteit was ver te zoeken. Verschillende bedrijven deden pogingen de studio te kopen, deze in stukken te hakken en door te verkopen. Op dat moment zag Disney er heel anders uit dan nu. Er waren slechts drie parken (Disneyland in Californië en de Magic Kingdom en EPCOT in Florida). Men was wel bezig in Japan, maar had de rechten daarvoor verkocht aan een buitenstaand bedrijf. Voor de rest was er alleen de animatiestudio en af en toe een b-speelfilm. Eind jaren zeventig was de kracht van de animatiestudio grotendeels verdwenen toen een hoop veel belovende tekenaars de studio ontevreden verliet en de oude garde met pensioen ging. Het grootste project wat op dat moment liep, was Taran en de Toverketel. Keer op keer werd er aan het script gesleuteld, werden nieuwe regisseurs op de film gezet en werd de stijl van de film veranderd. Het was zelf zo dat in het begin Tim Burton concept art voor de film gemaakt heeft. Helaas is dat nooit gebruikt. Op het hoogtepunt van de crisis bij Disney was het Roy Disney (neef van Walt en zoon van Roy sr.) die ingreep. Met hulp van een aantal grote aandeelhouders wist hij het toenmalige management en topman Ron Miller (schoonzoon van Walt) uit het bedrijf te werken. Daarvoor in de plek zette hij Michael Eisner (die grootse dingen bij Paramount had gedaan), Frank Wells en Jeffrey Katzenberg neer. Zij zijn begonnen met de grote schoonmaak binnen Disney. Men zat met Taran en de Toverketel in hun maag. De film had al bijna $ 25 miljoen gekost, wat toen ver het grootste budget voor een animatiefilm ooit was. Men had gekozen voor computeranimatie in de film en wilde nog veel meer. Maar toen eenmaal Jeffrey Katzenberg de sleutels van de filmstudio kreeg, schrapte hij een hoop van deze vergaande ideeën. Hij heeft er zelfs nog even over nagedacht om de animatiestudio helemaal dicht te gooien. Maar daar stak Roy Disney een stokje voor. Roy werd baas van de animatiestudio, zodat hij de droom van zijn oom voor kon zetten. Men besloot Taran en de Toverketel af te maken, uit te brengen en vervolgens net te doen alsof hij nooit bestaan had. Zo kon men zich op de toekomst richten en met nieuwe projecten aan de gang gaan. Taran en de Toverketel kwam in de bioscoop, flopte gigantisch en verdween in de donkere kluis van Disney. En men ging inderdaad verder. Al snel volgde De Speurneuzen, dat wel een succes werd. Ook kwam de eerste film uit met muziek van Alan Menken (de hofcomponist van Disney die talloze Oscars won), Oliver @ Co. En startte uiteindelijk de Second Golden Age of Animation door De Kleine Zeemeermin. En Taran? Die zat nog steeds in het donker in de kluis.
Toen in de jaren negentig Disney bijna alle animatiefilms op video uitbracht en daarmee de complete home videomarkt domineerde, bleef Taran opgesloten. Met de komst van het internet, kwam ook de vraag naar Taran. Fans herinnerden zich de film wel. En wilden hem graag weer zien. Waarom bracht Disney hem toch niet uit? Waren het de té enge scènes met de wandelende skeletten? Was het de duistere sfeer in de film? Of wilde men gewoon niet aan de flop van toen herinnerd worden? Taran bleef opgesloten. Tot eind jaren negentig. Vlak voordat Titanic op video werd uitgebracht, werd er een fout gemaakt en belandde een partij video’s van Taran en de Toverketel (welliswaar in het engels) op de markt in Nederland. De video’s waren rap uitverkocht en er ging bij Disney toen een lichtje branden dat deze film dan toch nog potentie kon hebben. Wereldwijd werd Taran en de Toverketel uitgebracht op video. En in de VS was het zelfs zo dat deze film meer verkocht dan Titanic op video. Taran had dan uiteindelijk toch zijn moment in de spotlight.
Toen ik in 2001 de boeken van Lloyd Alexander, de Prydain Kronieken, in handen kreeg, kon ik pas echt met Taran kennismaken. En het verbaasde mij eigenlijk hoe goed Disney het personage uit de boeken in de film had neergezet. Men was dus op het juiste spoor toen ze de film maakten. Waarschijnlijk was deze film meer tot zijn recht gekomen, zou hij tien jaar later gemaakt zijn. Maar goed, achteraf praten is altijd makkelijk.
Taran en de Toverketel behoudt zijn cultstatus en altijd dat speciale plekje bij mij in mijn hart. Ik ben ook trots op de nickname Taran of Prydain.
En mocht je je nu ook bedenken dat je deze film nog eens wilt zien, let op! Disney brengt op 18 augustus een lang verwachte special edition uit. Zet die datum dus in je agenda!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s